Steeds meer huishoudens in Twente ontdekken dat een airco niet alleen kan koelen, maar ook effectief kan verwarmen. Wat een paar jaar geleden nog als extra luxe werd gezien, is volgens TNO inmiddels in Nederland geen niche meer. Gemiddeld gebruikt 85% van de huishoudens met een vaste airconditioner die ook om te verwarmen, en bij koopwoningen loopt dat zelfs op tot 93%.
Voor woningeigenaren in Enschede en de rest van Twente is dat een relevante ontwikkeling. Het zegt iets over wooncomfort, energiekosten en de keuzes die bewoners maken in de warmtetransitie. Tegelijk roept het vragen op over de buurt: wat gebeurt er met het elektriciteitsnet, hoe eerlijk is deze ontwikkeling verdeeld en wanneer is verwarmen met airco echt een slimme oplossing?
Een snelle opmars van airconditioning als verwarming
De verschuiving gaat opvallend snel. TNO meldt dat 84% van de bezitters hun airco sinds 2020 heeft gekocht. Daarnaast is 75% pas sinds 2022 begonnen met verwarmen via de airco. Dat laat zien dat het gebruik niet geleidelijk over tientallen jaren is gegroeid, maar in korte tijd een vaste plek heeft gekregen in Nederlandse woningen.
Ook in Twente past die ontwikkeling in een bredere verandering van hoe mensen naar verwarming kijken. Bewoners zoeken steeds vaker naar flexibele oplossingen die direct comfort geven, zonder meteen de hele woninginstallatie te vervangen. Zeker in bestaande woningen is een airco dan voor veel mensen een toegankelijke stap.
Dat betekent niet dat elke woning nu volledig overstapt op elektrisch verwarmen. Wel is duidelijk dat airconditioning voor verwarming steeds vaker een serieus onderdeel wordt van het verwarmingsgedrag. Voor huiseigenaren die hun woning stap voor stap willen verduurzamen, is dat een belangrijk signaal.
Waarom bewoners kiezen voor meer comfort in huis
Een belangrijke reden voor deze groei is comfort. Volgens TNO noemen gebruikers vooral comfort, snelle opwarming en lagere kosten als voordelen. Dat is logisch: een airco kan een woonkamer of slaapkamer in korte tijd aangenaam maken, precies op het moment dat bewoners daar gebruik van maken.
Voor veel huishoudens voelt dat anders dan traditionele centrale verwarming. In plaats van het hele huis op temperatuur te brengen, wordt vooral de ruimte verwarmd waar iemand zit, werkt of slaapt. Dat past goed bij moderne leefpatronen, waarin niet altijd alle kamers tegelijk worden gebruikt.
Dat gebruikers tevreden zijn, blijkt ook uit de aanbevelingen. TNO geeft aan dat 71% verwarmen met airco aanraadt. Vooral voor bewoners die extra comfort zoeken in één of twee ruimtes, bijvoorbeeld de woonkamer of een thuiskantoor, kan dit een praktische en efficiënte oplossing zijn.
Airco als hoofdverwarming of als slimme aanvulling
Niet elk huishouden gebruikt de airco op dezelfde manier. TNO stelt dat 32% van de huishoudens die met airco verwarmen dit inmiddels als hoofdverwarming inzet. Dat is veelzeggend: voor een aanzienlijk deel van de gebruikers is het dus meer dan een ondersteunend systeem geworden.
Toch is een combinatie met de cv-ketel in veel woningen nog steeds een verstandige aanpak. Vereniging Eigen Huis noemt het gangbaar om de woning basismatig met de cv-ketel te verwarmen en de airco in de woonkamer gericht te laten bijverwarmen. Dat kan goedkoper zijn dan overal de thermostaat hoger zetten, terwijl het comfort juist stijgt waar het nodig is.
Daarmee is ook meteen duidelijk waar de grens ligt. Voor één of twee ruimtes is een airco vaak interessant, maar voor een hele woning adviseert Vereniging Eigen Huis eerder een lucht-water-warmtepomp. Zodra er meerdere binnenunits nodig zijn, lopen de kosten op en wordt een andere oplossing vaak logischer.
Wat dit betekent voor woningen in Twente
In Twente speelt deze ontwikkeling zich af tegen een bijzondere achtergrond. Volgens RES Twente worden in de regio nog ongeveer 280.000 woningen met aardgas verwarmd. Dat betekent dat gas nog steeds dominant is, terwijl bewoners en gemeenten tegelijk zoeken naar haalbare alternatieven.
Juist daarom kan airconditioning voor verwarming aantrekkelijk zijn. Voor veel bestaande woningen is het een manier om minder gas te gebruiken zonder direct een complete verbouwing te starten. Dat maakt de techniek interessant voor huiseigenaren die wel willen verduurzamen, maar liever in overzichtelijke stappen investeren.
Tegelijk is airco niet het enige antwoord op de regionale warmtevraag. RES Twente wijst ook op collectieve oplossingen, zoals warmtenetten en het benutten van lokale duurzame bronnen. De opkomst van airco’s laat dus vooral zien dat individuele en collectieve routes in Twente naast elkaar zullen blijven bestaan.
Meer comfort, maar ook meer druk op het stroomnet
De voordelen in huis hebben ook een keerzijde buiten de voordeur. TNO ziet dat het gebruik van airco voor verwarming zich vooral concentreert in de avonduren. In woon- en slaapkamers ligt het piekgebruik tussen 18.00 en 23.00 uur, wanneer ongeveer 80% verwarmt.
Dat is precies het moment waarop in veel buurten de elektriciteitsvraag al hoog is. Als steeds meer woningen dan ook elektrisch gaan verwarmen, kan dat de bestaande avondpiek versterken. TNO vraagt daarom expliciet aandacht voor netcapaciteitsplanning en toekomstige netcongestie.
Voor bewoners betekent dit niet dat een airco geen goede keuze kan zijn. Wel maakt het duidelijk dat individuele comfortkeuzes samen invloed hebben op de buurt. In straten waar veel woningen tegelijk elektrificeren, wordt de kwaliteit van de lokale infrastructuur steeds belangrijker.
De buurt speelt mee: hitte, groen en ongelijkheid
De discussie over airco’s gaat niet alleen over techniek en energie, maar ook over leefbaarheid. SCP laat zien dat mensen in een woning met airconditioning of een warmtepomp die kan koelen vaker beter zomers comfort ervaren. Bij kopers heeft 33% zo’n systeem, tegenover 14% van de huurders.
Daarmee ontstaat ook een verschil tussen bewonersgroepen. Huurders hebben minder vaak zonwering, minder toegang tot koelsystemen en wonen vaker kleiner. Volgens SCP heeft 26% van de huurders zonwering, tegenover 59% van de kopers. Dat maakt hittestress niet alleen een woonvraagstuk, maar ook een kwestie van ongelijkheid in de buurt.
Ook de omgeving telt mee. Hitte-ervaringen hangen samen met weinig groen in de buurt, wonen in een flat of appartement en een kleinere woning. De keuze voor airconditioning raakt dus indirect ook aan hoe wijken worden ingericht en hoe gemeenten en woningbezitters omgaan met schaduw, vergroening en woningkwaliteit.
Hoe airco past in de warmtetransitie van Twente
Twente staat voor brede keuzes in de warmtetransitie. Gemeenten en regio werken aan verschillende richtingen, zoals all-electric oplossingen, biogas, waterstof, geothermie en aquathermie. Daarnaast noemt RES Twente dat Twence-restwarmte potentieel genoeg is om 100.000 woningen te verwarmen, wat het belang van collectieve alternatieven onderstreept.
Meer woningen die airconditioning voor verwarming inzetten, veranderen die puzzel. Als meer huishoudens deels of grotendeels elektrisch gaan verwarmen, beïnvloedt dat de toekomstige vraag naar stroom, de belasting van het net en de afweging tussen individuele installaties en wijkgerichte systemen.
Voor huiseigenaren betekent dit vooral dat de beste keuze afhangt van woningtype, gebruikspatroon en plannen voor de lange termijn. Een airco kan nu veel comfort bieden en gas besparen, terwijl later alsnog een andere oplossing, zoals een warmtenet of warmtepomp, beter past bij de woning of buurt.
Waar bewoners op moeten letten bij een keuze
Wie in Enschede of elders in Twente overweegt om met airco te verwarmen, doet er goed aan eerst naar het doel te kijken. Gaat het om extra comfort in de woonkamer, een snel warme werkkamer of een slaapkamer die in zomer en winter prettig moet blijven? Dan is een airco vaak vooral interessant als gerichte oplossing voor specifieke ruimtes.
Daarnaast is een goede beoordeling van de woning belangrijk. Isolatie, indeling, geluidseisen, plaatsing van de buitenunit en de bestaande cv-installatie spelen allemaal mee. Een betrouwbare installatie begint daarom met advies dat past bij de woning én bij de buurt, zeker wanneer buitenruimte beperkt is of buren dichtbij wonen.
Ook certificering telt. Een STEK-gecertificeerde installateur kan helpen om veilig, correct en volgens de regels te installeren. Dat geeft meer zekerheid over prestaties, energieverbruik en een nette afwerking. Voor bewoners die snel duidelijkheid willen, is het prettig als offertes lokaal en vrijblijvend vergeleken kunnen worden.
De groei van airconditioning voor verwarming laat zien dat wooncomfort in Twente verandert. Bewoners willen sneller warmte, gerichter verwarmen en vaak ook voorbereid zijn op warme zomers. In veel situaties kan een airco daarbij een slimme aanvulling zijn, vooral in één of twee veelgebruikte ruimtes.
Tegelijk is het verstandig om verder te kijken dan alleen het apparaat zelf. De effecten op energiekosten, netbelasting, buren en de bredere warmtetransitie verdienen aandacht. Juist daarom loont het om lokaal advies in te winnen en oplossingen te vergelijken. Zo kies je niet alleen voor comfort in huis, maar ook voor een aanpak die past bij jouw woning, jouw straat en de toekomst van Twente.